فوت صادر کننده چک

ساناز کشوردوست | ۰۴ شهریور ۱۴۰۰
فوت صادر کننده چک

در خصوص چک هایی که صادر کننده آن فوت نموده دو حالت قابل تصور است. حالتی که تاریخ چک صادر شده قبل از تاریخ فوت است و حالتی که تاریخ چک صادر شده بعد از تاریخ فوت است. وفق قوانین، بلافاصله پس از فوت متوفی، بدهی های مدت دار وی حال می شود. یعنی اگر چکی که متوفی در زمان حیات خود صادر نموده است، برای تاریخی باشد که قبل از آن تاریخ صاحب حساب فوت کرده باشد، طلب تبدیل به طلب حال شده و بانک ها حق خودداری از تامین وجه چک و پاس کردن چک، در صورتی که موجودی حساب کافی باشد را ندارند. پس از اطلاع کتبی به بانک، بانک فقط چک های صادر شده قبل از فوت صاحب حساب را پرداخت خواهد کرد و چک هایی که تاریخ آنها پس از فوت صاحب حساب است، قابل پرداخت از سوی بانک نیست. اما بانک ها در رویه معمول از پرداخت چک به تاریخ بعد از فوت صاحب حساب امتناع می نمایند. در این حالت طرح دعوای مطالبه وجه چک و درخواست صدور قرار تامین خواسته جهت توقیف وجه چک در بانک، راهکار مناسب و کاربردی به نظر می رسد تا در کوتاه ترین زمان ممکن وجه چک وصول شود. دادخواست فوق پس از فوت صاحب حساب، باید به طرفیت ورثه متوفی تقدیم دادگاه حقوقی شود.

در صورت نداشتن گواهی انحصار وراثت، می توان از اداره ثبت احوال نسبت به درخواست استعلام از طریق دادگاه یا شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت متوفی اقدام نمود. در خصوص حساب های مشترک نیز وفق مقررات و شرایط عمومی حساب جاری بانک ها، چنانچه صاحب حساب یا یکی از شرکا دارنده دسته چک مشترک فوت نماید، و فوت صاحب چک به صورت کتبی به بانک اعلام نشود، بانک نسبت به پرداخت وجه چک های صادر شده اقدام خواهد نمود. در این صورت هیچ مسئولیتی متوجه بانک نخواهد بود. در خصوص شکایت کیفری یا حقوقی آنچه قابل ذکر است این که در حالت کلی اگر شخص در زمان حیات خود چکی صادر نماید که تاریخ چک به روز باشد، اما به دلیل عدم کفایت موجودی منجر به صدور گواهی عدم پرداخت شود و یا اصطلاحا چک برگشت بخورد، دارنده چک، حق شکایت کیفری در مدت های تعیین شده در قانون صدور چک را دارد.

چک کیفری که فقط به چک تاریخ روز اطلاق می شود، تا شش ماه پس از تاریخ صدور، قابل ارائه به بانک است و تا شش ماه پس از تاریخ برگشت چک، امکان طرح شکایت کیفری وجود دارد. به بیان دیگر، دارنده می تواند تا شش ماه چک را به بانک ارایه نموده و گواهی عدم پرداخت دریافت کند و گواهی عدم پرداخت نیز مهلت شش ماهه ای جهت طرح شکایت به وی می دهد. در مجموع یکسال فرصت برای شکایت کیفری صدور چک بلا محل وجود دارد. اما وصول چک پس از فوت صاحب حساب از طریق دادگاه، فقط امکان طرح دادخواست حقوقی به طرفیت ورثه صاحب حساب را دارد و امکان طرح شکایت کیفری چک بلامحل وجود ندارد. باید افزود فوت صاحب چک، هیچ محدودیتی برای طرح دعوای مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس ها ایجاد نمی کند. در صورتی که بر اساس قانون تجارت و در مهلت های تعیین شده، چک جهت وصول به بانک ارائه شده و در صورت کسری موجودی منجر به صدور گواهی عدم پرداخت شود، دعوای مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس ها قابلیت استماع دارد.

  • چک
  • حقوقی
  • قانون تجارت
  • فوت صاحب حساب
  • بانک
  • قانون صدورچک
  • تجاری