خسارت ناشی از جرم

نیلوفر کشاورز محمدیان | ۱۸ مرداد ۱۴۰۰
خسارت ناشی از جرم

خسارت ناشی از جرم


مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم به این معنا است که جرمی به وقوع پیوسته و مجنی‌علیه (کسی که جرم علیه وی واقع شده) متحمل خسارتی شده است. خسارات ناشی از جرم به سه دسته زیان‌های مادی (خسارت به جان و مال)، معنوی (ضرر به حیثیت و آبرو) و عدم‌النفع  تقسیم می‌شوند.

خسارت عدم‌النفع زمانی به وقوع می‌پیوندد که مجنی‌علیه می‌تواند از طریق مشروع درآمدی به دست آورد؛ اما ارتکاب جرم از سوی مجرم باعث می‌شود تا او درآمد یا نفع مزبور را از دست بدهد و از این طریق، متحمل خسارتی شود.

خسارات و ضرر و زیان ناشی از جرم چگونه مطالبه می شود؟

مطالبه خسارات ناشی از جرم و مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم در گروی ارائه دادخواست است. پس از صدور کیفرخواست، پرونده جرم از دادسرا خارج و به دادگاه صالح ارسال می‌شود. دادگاه علاوه بر تکلیف رسیدگی به اتهام مطروحه وظیفه دارد در صورت درخواست مجنی‌علیه مبنی بر جبران خسارات وارده به آن تقاضا نیز رسیدگی کند. درخواست زیان‌دیده در خصوص جبران خسارات باید در قالب ارائه دادخواست صورت بگیرد؛ به این معنا که مجنی‌علیه باید با ارائه دادخواستی به دادگاه رسیدگی‌کننده به جرم، جبران خسارات ناشی از جرم را مطالبه کند.

نکته‌ای که در اینجا وجود دارد، این است که اگر مجنی‌علیه نتوانست یا اینکه نخواست در حین رسیدگی به اتهام اصلی، دادخواست جبران خسارت را ارائه کند، می‌تواند پس از صدور حکم دادگاه کیفری حسب مورد به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی صالح مراجعه و با استناد به حکم صادره، دادخواست جبران خسارت خود را تقدیم کند.

مرجع صالح برای مطالبه خسارت و یا ضرر و زیان کجاست؟

دادخواست جبران را چنانچه خسارت وارده کمتر از بیست میلیون تومان باشد باید به شورای حل اختلاف و اگر بیشتر از بیست میلیون تومان باشد باید به دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده تقدیم کرد.

در نتیجه:
  • اولا باید گفت که خسارت ناشی از جرم قابل مطالبه است.
  •  ثانیا این خسارت با اموال ناشی از جرم متفاوت است؛ چرا که اموال حاصل از جرم بدون نیاز به دادخواست به مالک آن برگردانده می‌شود؛ اما خسارات ناشی از جرم برای اینکه پرداخت شود، نیازمند تقاضای خسارت‌ دیده است.

نکته آخر اینکه خسارت مادی و معنوی نیز قابل مطالبه است، منافع ممکن‌الحصول را نیز می‌توان دریافت کرد؛ اما خسارت بر خسارت قابل مطالبه نیست.

  • جرم
  • جنایت
  • خسارت
  • ضرر مادی
  • معنوی
  • مجنی علیه
  • ضرر زیان